Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна
 

 

2016—2017 сенелерине

Къырымтатар халкъынынъ "КЪЫРЫМ"

регионара джемаат арекетининъ

ФААЛИЕТ ПРОГРАММАСЫ

Йигирминджи асырда аят къырымтатар халкъыны агъыр белягъа огъратты. Граждан ве Улу Ватан дженклер девиринде азим телефлерден, башындан кечирильген бир сыра фаджиалардан, шу сырада, зиялыларнынъ ёкъ этильмеси, коллективизация, джемий репрессиялардан гъайры, къырымтатар халкъына нисбетен инсанлыкъ тарихында энъ дешетли джинает япылды – сюргюн эттилер, халкъымызны, терек киби, тамырларынен чекип чыкъардылар ве ябанджы муитнинъ мутхиш шартларына ташладылар. О ерлерде исе биз буюк агъры ве ашалама кечирдик, Ватанымыз – Къырымгъа асрет чектик. Сюргюнликнинъ ильк йылларында биз миллетимизнинъ сайысындан аман-аман ярысыны гъайып эттик, озь топракъ, акълар ве мулькиетимизден марум къалып, гъайып олма сынъырына якъынлаштыкъ. Айны вакъытта медений мирасымызнынъ къадимий ядикярлыкълары, этнографик ве фольклор малюматлары инсафсыз ёкъ олмасына огъратылгъаны себебинден, къырымтатар зенгин тарихий асабалыгъынынъ виран этильме меселелерине кетирди.

О вакъыттан берли къырымтатар халкъынынъ такъдирине бир сыра агъыр сынавлар тюшти. Бунлар: Сибирь, Урал, Орта Асиянынъ мескен олмагъан болюклеринде азаплы вазиетте яшама девири, халкъымызнынъ тарихий ватанына къайтмакъ ичюн къараманий куреш девири, сюргюнликнинъ агъыр йылларындан сонъ Ана-Ватан топрагъына авдет этме ве абаданлаштырма агъыр девиридир.

Халкъымызнынъ тарихий ватанына къайтма эснасы къуветли гъайрет фиятынен темин этилип, къаиде оларакъ, халкъымызнынъ яшама шекиль денъишмесине багълы, чешит усуллар ве шекиллер къулланмасынен даимий куреште ян-яна адымлай эди. Къырымтатарлар сюргюнлик ерлеринде ватанына къайтмакъ ичюн курешинде косьтерген бирлик ве бирдемлиги умумий дюнья джемиетине буюк дерс нумайыш эттилер. Башымызгъа кельген адалетсизликке къаршы курешинде зорбалыкъсыз принциплерине эсаслангъан, къырымтатар халкъынынъ нокъта-и назары ве арекетлери бу фелякетни япкъанлар ичюн энъ буюк джевап олды ве бутюн алем ичюн нумюне олмакътадыр.

Бизим миллий табиат къуветимиз нетиджесинде бир чокъ къурбанлар фиятынен узун ве ёрултыджы ёл кечип, ССДжБ ве хусусан Украин ССДж, сонъра да мухтар Украина акимиетлери тарафындан япылгъан "бюрократик джехэннемни" енъип, бир шейге бакъмадан, озь эдждатларымыз топрагъына – Къырымгъа къайттыкъ. Ана-Ватангъа къайткъан сонъ, къырымтатар халкъынынъ айырылмаз бир къысмы олгъан халкъымызнынъ бирлигини, озь-озюнинъ идентификациясыны косьтерген, несильден несильге кечкен миллий тимсаллерни – байракъ ве миллий маршны гъайрыдан тикледик.

Авдет эснасында азиз халкъымызнынъ кетишатыны агъырлаштырмагъа тырышкъан, бизни озь къадимий тарихымызнен бир миллет оларакъ танымакъ, акъларымызны гъайрыдан тиклемек истемеген кучьлернен чатыштыкъ. Чешит тюрлю бефтан фикирлер ве ифтираларны атып, халкъымызнынъ итибарыны, шаныны алчакълатмакъ, рус халкъына къаршылаштырып, бойле этип душманлыкъ муитини яратмакъ тырыштылар. Бу кучьлер 23 йыл девамында эр бир муим меселелеримизнинъ чезильмесинде, меселя: тасиль, тиль ве медениет инкишафында, сиясий ве маневий реабилитация (акълав) меселелеринде, топракъ берильмеси, акимиет органларынынъ эр бир севиесинде векиль тайинленмесине маниа олдылар.

Нетиджеде, айырым вазиетинде булунып, Украина девлети тарафындан ильк невбеттеки меселелер комплексининъ чезилювине къулакъ асмагъанлары себебинден, къырымтатарлар бир фикирге кельдилер – бойле ал миллетнинъ бутюнлей гъайып олмакъ телюкесини ташымакъта. Бойле вазиет сиясий, икътисадий, маневий ве медений джанланувына ёлланылгъан аджеле ве семерели тедбирлерни талап эте.

Тарихий акъикъатнынъ гъайрыдан тикленмеси ве адалетсиз къабаатланувдан азат олмасыны 70 йыл девамында беклеген къырымтатар халкъы, ниает Къырым Джумхуриети Русие Федерациясынынъ акъикъий субъекти оларакъ танылгъанындан сонъ олды. Къырым Джумхуриети Русие Федерациясынынъ теркибине къабул этильгенинден сонъ, март 18-де федераль севиеде бизим тилимизге девлет статусы къануний оларакъ бельгиленди, бир айдан сонъ исе къырымтатар халкъынынъ акълангъаны акъкъында Русие Федерациясы Президентининъ Буйругъы чыкъты. Украинада "къыйыр-чыйыр" вазиетини тюшюнип чыкъаргъан ве омюрге кечирген, къырымтатарларнынъ акъ-укъукъларыны риает этмегенлеринде къабаатлагъан бутюн фитнеджилер ве девлетлерине Русиенинъ бойле джевабы олды.

Къырым Русие Федерациясы теркибинде олгъанына экиден зияде йыл толды. Бу вакъыт ичинде сиясий ве ичтимаий сааларында бир сыра энъ муим укюмлер къабул этильди. Къанунджылыкъ севиесинде 18 Майыс сюргюнлик къурбанларынынъ Хатыра куню — хатыра матем куню оларакъ тайин этильди, тек кечмишке хатыра оларакъ дегиль де, келеджек несиллерге де дерс оларакъ, сюргюнлик къурбанларына багъышлангъан Мемориаль комплекснинъ къуруджылыгъы башланды. Эр йыл Ораза ве Къурбан – диний байрамлары раатлыкъ куньлери киби илян этилелер, Буюк джумаджамининъ къурулышы башламакъ узере, ичтимаий дестек дереджелери, шу сырада мескен ве топракъ къысымларнынъ имтияз оларакъ берильмеси, бельгиленди. Миллий алямет боюнджа репрессиягъа огърагъанларнынъ меселелерине Федераль бюджетинден 2020 сенеси девирине къадар 10 млрд. рубледен зияде айырылмасы козьде тутула, бунен бирликте Къырым Джумхуриетининъ бюджетинден эр йыл белли бир сермиялар бериле. "Хыдырлез" – къырымтатар миллий байрамы девлет севиесинде къайд этиле. "Миллет" къырымтатар миллий джемаат телеканалы эфирге чыкъып башлады. Бир сыра муим весикъалар ишлеп чыкъарыла ве къабул этиле.

Бунен бераберликте, Украина граждан эалисини джемий ольдюрмелери ичюн месулиетини озьлеринден бошатмакъ макъсадыны козьде туткъан, Ватанымыз – Къырымда миллетара саасында вазиетни кергинлештирмек ве граждан дженкини башламакъ, ве илериде Русие Федерациясыны къабаатламагъа тырышкъан девлетлернинъ къатты арекетлери бизде хусусий теляш догъура. Бу макъсаткъа иришмек ичюн озь фитнелер объекти оларакъ, олар къырымтатар халкъыны сечтилер. Къырымдан тыш булунгъан, оларнынъ незарети алтында олгъан къырымтатар группаларынынъ арекетлери, шу сырада Украина сиясий режимининъ девамлы провокацион арекетлери, бунъа исбаттыр.

Къырым эалисине ачыкъ шантаж ве басым мисаллери: секиз ай девам эткен накълие ве эрзакъ къамачавы, багънынъ токътатылмасы, Къырым эалисинден пара васталарнынъ алынмасы ве банк "къанунсызлыгъы", мисли олмагъан террористик акты – энергетик къамачавны темин этмек макъсадынен къырымтатар халкъ миллий тимсаллерининъ къулланылмасынен электрик агълар таямаларынынъ патлатылмасы, сонъунда исе къаба давранма арекетлери ичюн украин акимиетининъ изининден къырымтатарлар сайысындан арбий батальоннынъ шекилленмеси олды.

Русие Федерациясына, Къырым Джумхуриетине ве Севастополь шеэрине нисбетен АБ (ЕС) ве АКъШ (США) девлетлернинъ уджумларына, санкцияларнынъ кирсетильмесине, бу сырада Украина тарафындан девамлы провокацияларына бакъмадан, биз ана-топрагъымызда барышыкъ, тынчлыкъ ве аманлыкъны сакълап къалдыкъ. Оларнынъ бутюн провокацияларына, шу сырада этникара эсасында бизлерни чатыштырмакъ интылмаларына, биз бирлешме джевабыны къайтардыкъ ве фукъаре ёкъсуллыкъкъа кетирген къан тёкюльмесине ёл бермедик.

Бугунь вазиет о къадар джиддий ки, оны устюн-устюн бакъмакъ къырымтатар халкъынынъ акъкъы ёкътыр. Адалет ве ватанпервер дуйгъуларындан дегиль де, имкянсызлыкътан арекет эткен ве ёлуны шашыргъан айры шахыслар акъкъында сёз юрьсетмек сырасы тюшмез. Биз сиясий ве шахсий менфаатлардан, субъектив менфий ве мусбет мунасебетлерден устюн келип, халкъ акъкъында, ватан акъкъында, онынъ илеридеки инкишафы акъкъында сёйлемелимиз. Биз бир-биримизге нисбетен сабырлы олмалымыз, къавгъа ве бош давалардан четлешмелимиз. Ал-азырдаки къыйынлыкълар ве мешакъатларны енъмек, умумен бизге – къырымтатарларгъа, уйгъунлаштырылгъан арекетлерге багълыдыр. Чокъ несиллернен топлангъан къабилиет, бильги, ишкирлик, буюктен-буюк федакярлыкъ, теджрибе, халкънынъ инкишафы, бизим илери адымларымыз ичюн къавий темель олды ве къаладжакъ.

Ватангъа авдет эснасында, Къырым сакинлерининъ бир де бирине зарар косьтермек, мулькиет, рухий, медений, диний, сиясий ве дигер акъларына суикъаст этмек, къырымтатарларнынъ мерамлары олмады ве бу кунюмизге къадар ёкътыр. Бизим тасавурымыз боюнджа, барышыкъ меркезинде инсаннынъ меракълары олмалы, бу себептен яшагъан ерине бакъмадан, къырымтатарлар даима бутюн халкъларнынъ миллий дуйгъуларыны ве инсаний итибарыны урьмет этип, Къырымда яшагъан бутюн миллий группаларынен аньаневий достлукъ мунасебетлеринде булуналар.

Биз, Къырым Джумхуриетинде, Севастополь шеэринде ве Русие Федерациясынынъ дигер регионларында яшагъан къырымтатарлар адындан ёлланылгъан Къырымтатар халкъынынъ "КЪЫРЫМ" регионара джемаат арекетининъ III Къурултай делегатлары, къырымтатар халкъы джемаат къуветлерини бирлештирмек, акимиетнен конструктив ве сыкъы диалогында онынъ меселелер комплексини чезмек заруриетининъ принциплерине эсасланып, озь тарихий ватаны – Къырымда къырымтатар халкъынынъ телюкесизлик ве инкишаф месулиетини алып, улу мутефеккиримиз Исмаил Гаспринскийнинъ "Тильде, фикирде, иште бирлик" шиарына риает этип:

1944 сенесининъ майыс айында къырымтатар халкъынынъ башына кельген фаджианы ве халкъымызнынъ аятында олып кечкен бутюн фелякетлерини хатырлап;

халкъымызнынъ такъдири ичюн тарихий месулиет ве боюн-борджумызны анълап;

Къырым – бизим тарихий топрагъымыз, эдждатларымызнынъ ватаны, биз – халкъ, сиясий миллет оларакъ шекилленип, бир авуч топракъ бизге такъат бергенини ве тек мында биз бахтлы олып, келеджегимиз бу топракънен багълы олгъаныны тасдикълап;

Къырым Джумхуриети ве Севастополь шеэри Русие Федерациясынынъ теркибине къабул этильмеси – къырымтатар халкъынынъ сиясий, ичтимаий, маневий джанланмасынен багълы чокъ меселелерни тезден чезмек ичюн эйи шартлар яраткъаныны къайд этип;

Къырым Джумхуриети ве Севастополь шеэрининъ къамачавында, гонъюлли арбий батальоннынъ шекилленмесинде иштирак эткен ве оларгъа къол туткъан къырымтатар группасынынъ арекетлерине, халкъ ичинде эки тарафлы анълайыш ёлунда къургъан бу маниалар акъкъында языкъсынып, онынъ инкишафы ве хавфсызлыгъы ичюн олар мейдангъа кетирген телюке мунасебетинен раатсызланып, бунынъле разы олмагъанларымызны ифаде этип;

къырымтатарларнынъ меселелери чезильмесине бутюн халкънынъ умумий имкянларыны (потенциал) джельп этмеге тырышып;

бозулгъан акъларынынъ тикленмеси ичюн зорбалыкъсыз куреште озь аньаневийлигини ве тарафдарлыгъыны бир даа тасдикълап;

2016—2017 сенелер девамында ашагъыдаки макъсатларгъа иришмек ичюн озь гъайретлеримизни бермек ниетлеримиз акъкъында илян этемиз.

I. Сиясий-укъукъий меселелер

1. Русие Федерациясы, Къырым Джумхуриети ве Севастополь шеэрине нисбетен сиясий ве икътисадий санкцияларындан бошатма меселелери боюнджа халкъара муэссиселерден (инстанция) фааль суретте талап этмек.

2. Озь тарихий ватанында къырымтатар халкъынынъ акъикъий вазиети акъкъында халкъара джемиетлерине анълатма боюнджа ишни девам этмек.

3. Козьде тутулгъан фаалиет черчевесинде халкъара муэссиселер ве акимиеттен тыш тешкилятларынен ишбирликни къурмакъ шараитлерини бельгилемек.

4. Къырымгъа даимий оларакъ яшамакъ ичюн гонъюлли къайткъанлар, репрессиягъа огърагъан халкълар векиллерине Русие Федерациясы гражданлыгъыны ве акъланма акъкъында малюмат кягъытларнынъ алынмасыны къолайлаштыргъан кетишатны бельгилеген федераль къанунларны аджеле суретте къабул этмек заруриети акъкъында Къырым Джумхуриети ве Севастополь шеэрининъ девлет акимиет органлары, федераль акимиет бильгили органлар дикъкъатыны джельп этмек.

5. Къырымтатар халкъынынъ акълары тикленмесинде эр бир тарафтан азамий иссени темин этмек, халкъара ве динлерара разылыгъыны сакъламакъ макъсадынен, конструктив диалог ве планлаштырма черчевесинде джемиет тешкилятлары, тасиль хадимлери, илим адамлары, тедкъикъатчылары, ерли акимиет органлары, чалышма тёгереклери, профессиональ бирлешмелери ве акимиеттен тыш тешкилятларынен сыкъы ишбирлик ве ортакъ мунасебетлернинъ бельгиленмесини темин этмек.

6. Четэльдеки ватандашларымызнынъ бирлешме фаалиетинде, яшагъан девлетлеринден озь акъларнынъ темин этильмеси ве тарихий ватаннен багъларнынъ сакъланмасы боюнджа ярдымда булунмакъ.

7. Биз ичюн тарихий ватан олгъан Къырым Джумхуриетини, къырымтатар халкъынынъ джанландырма, къорчалама ве инкишаф этме эсас меркезине чевирмек ичюн шараитлер яратмакъ.

8. 2014 сенеси апрель 21-де "Эрмени, булгъар, юнан, итальян, къырымтатар ве алман халкъларынынъ акъланма тедбирлери, джанландырма ве инкишаф этмесинде девлет дестеги акъкъында" Русие Федерациясы Президентининъ 268 санлы Буйругъыны эда этмек макъсадынен, къырымтатар халкъынынъ ве 1941—1944 сенелери арасында Къырымда яшагъан, этник алямети боюнджа репрессиягъа огърагъан эрмени, булгъар, юнан, итальян ве алман халкълар векиллерининъ бозулгъан акъларыны толусынен тикленмеси ичюн къанунджылыкъ актларынынъ инкишафында ве къабул этильмесинде арекетлерини девам этмек.

9. Этникара душманлыкъ муити яратылмасынынъ чешит ынтылмаларына къаршы къатты турмакъ, ыркъына, этник мунасебетине, сиясий нокъта-и назарына ве динине бакъмадан бутюн инсанларнынъ акълары ве сербестликлери риает этме кефиллиги темин этильмесинде ярдымджы олмакъ.

10. 2019 сенесинде Къырым Джумхуриетининъ Девлет Шурасына ве беледие тешкиллерине олып кечеджек сайлавларында нокъта-и назар ишлеп чыкъармакъ ве ортакъ ишбирликни бельгилемек макъсадынен, темсилий акимиетнинъ эр бир севиесинде къырымтатар халкъынынъ семерели такъдимине къол тутмакъ, сиясий ве джемаат къуветлернен мунасебетлернинъ къурулмасына теклифлер ишлеп чыкъармакъ.

11. Девлет ве беледие хызметине къырымтатарлар сайысындан мутехассысларнынъ джельп этильмеси боюнджа ишни къуветлештирмек.

12. Къырымтатар халкъынынъ "КЪЫРЫМ" регионара джемаат арекети озь теркип низамнамесининъ макъсад ве вазифелерине мутенасип шекиллендиргенини къайд этмек. Къырым Джумхуриетининъ шеэрлеринде филиаллар ве ерли болюклер, Русие Федерациясынынъ субъектлеринде векилликлер шекилленмесининъ 2017 сенесинде екюнленмеси боюнджа тедбирлер къабул этмек.

Ерли шубелер, филиал ве векилликлер киби структура шекиллери акимиет иле ишбирлигинде миллетара истикърарынынъ сакъланылмасы ве ерлерде къырымтатарларнынъ мескен теминленмесинен багълы бир сыра амелий меселелернинъ чезильмесинде ярдым эткенлерини дикъкъаткъа алмакъ.

13. Къырымтатарлар тарафындан Къырым федераль больгеси топрагъында ве къырымтатар халкъынынъ миллий ве диний адетлерининъ кутюльмеси ичюн шараитлер темин эткен къысымларында аджеле арбий хызмет кечмелерини талап этмек.

Бу хусуста Онынъ Императорлыкъ Азретлери Александра Фёдоровнанынъ эвельде олгъан Къырым Атлы полк эсасында, ве янында эвельдеки джамисини гъайрыдан тиклемек, Русие Федерациясы Силялы къуветлер теркибинде къырымтатар арбий шекилленмесини гъайрыдан джанландырмакъ акъкъында теклифлерни девлет органларына кирсетмек.

14. 2016 сенеси январь 16-да олып кечкен "Къырым мусульман уммети бирлигине янъы чагъырышлар" къырымтатар диний эрбаплары ве джемаат тешкилятлары Бутюнкъырым конференциясынынъ къырымтатар халкъы миллий менфаатларына къаршы телюкели арекетлернинъ огюни алмакъ ве ёл бермемек боюнджа Хусусий Миллий комиссия тешкиль этильмеси ве 2016 сенеси ноябрь-декабрь айларында къырымтатарларнынъ Умуммиллий къурултай чагъырылмасы акъкъында укюмине, догърудан-догъру иштирак этип, къол тутмакъ.

II. Ичтимаий-икътисадий меселелер

1. Къырымтатар иш адамларына истисал, инновацион ве малие муэссиселернинъ тешкиль этильмесинде, шу сырада къырымтатар халкъы меселелерини чезмек фаалиетлерине ёлланылгъан гъайретлерине къол тутмакъ.

Бу саада озь миллий икътисадий инкишаф моделлерни талиль этмек ве къырымтатарлар муитинде иш юрютме фааллигининъ чезильмесине ярдым косьтерген ватан ве четэль ятырымларны джельп этмек боюнджа Къырымтатар Миллий инкишаф меркезининъ тешкиль этильмеси акъкъында теклифлер ишлеп чыкъармакъ.

2. Къырым федераль больгесининъ икътисадиятына ятырымларны, бу сырада оларнынъ къулланылмасы къырымтатарларнынъ мескеннен теминлеме эснасына дестек олгъан четэль ятырымларнынъ джельп этильмесине къол тутмакъ.

Бу саада къырымтатарларны мескеннен темилемек ичюн акимиет, корпорациялар, халкъара тешкилятлар ве банклардан, шу сырада дигер джерьянларындан, керекли малие ве маддий ярдым алмакъ макъсадынен Къырымтатар миллий фондунынъ тешкиль этильмеси акъкъында теклифлер ишлеп чыкъармакъ.

3. Къырымтатарлар топлум яшагъан ерлерде муэндис инфраструктура объектлерини земаневийлештирмек, тасиль, сагълыкъсакълав, медениет саасыны инкишаф эттирмек ичюн, сонъундан амельге кечирильмесинен, махсус программаларны ишлеп чыкъармакъ тешеббюсинде булунмакъ.

4. Къырымтатарларнынъ ерлешмесинен багълы тедбирлер комплекси къысмында "2020 сенесине къадар Къырым Джумхуриети ве Севастополь шеэрининъ Ичтимаий-икътисадий инкишафы" Федераль макъсадлы программасыны толусынен амельге кечирильмесине иришмек.

5. Къырымтатарларнынъ ерлештирме ве ичтимаий-икътисадий къорумасыны темин этме амелий меселелерни чезмек боюнджа козьде тутулгъан Русие Федерациясы Укюмети, Къырым Джумхуриети Везирлер Шурасы ве Севастополь шеэр идареси Къарарларынынъ амельге кечирильмесине дестек бермек.

6. Ватангъа къайткъан къырымтатар къоранталарны ерлештирмек, мескен къурмакъ ичюн имтияз ве фаизсиз кредитлер бермек боюнджа махсус укюмининъ къабул этильмесинде тешеббюсчи олмакъ.

III. Тасиль, тиль ве медениет саасында

1. Тербие ве тасиль Миллий планынынъ ишлеп чыкъарма гъаесини алгъышламакъ ве къабул этмесине къол тутмакъ.

2. Русие Федерациясы теркибине Къырым Джумхуриети ве Севастополь шеэрини къабул этильмесини козьде тутып, эвельден тасдикълангъан къырымтатар тилинде тасиль Концепциясыны мутехассыслар кенъ даиресини джельп этип музакере этмек.

3. Джемиет аятий фаалиетининъ бутюн сааларында чалышмалар ичюн миллий кадрлар азырланмасыны тезлештирмек боюнджа тедбирлер тертибаты ишлеп чыкъарылмасында дестек косьтермек.

4. Къырымтатарларнынъ ана тили девлет тили оларакъ толусынен ишлетме ве инкишафыны темин этме, оны Къырымнынъ джемаат аятында къулланувы ве ана-топрагъында тасиль ве тербие миллий системасынынъ тешкиль этильмесини талап этмек.

5. Къырымтатар тилинде огретме мектептен эвель ве мектеп тербиесининъ миллий багъларны кенълештирмек, мутехассыслар, ильмий хадимлерни азырламакъ ве тедкъикъат институтларны ачмакъ, къырымтатар тилинде китап ве дерсликлерни нешир этмек, умумтасиль муэссиселеринде къырымтатар тилини фен оларакъ огренмек боюнджа тедбирлернинъ ерине кетирильмесини тезлештирме дестеги косьтермек.

6. Къырымтатар халкъынынъ тарихий, диний ве медений ядикярлыкъларынынъ тикленильмеси ве къорумасы боюнджа тедбирлер ишлеп чыкъармакъ ве къабул этильмесинде иштирак этмек, этно-миллий туризм, къырымтатарларнынъ тарихы ве медениетинен багълы туристик маршрутларнынъ инкишафы боюнджа теклифлер кирсетмек.

7. Миллий-медений инфраструктурасынынъ тиклеме ве инкишаф этме боюнджа тедбирлер къабул этильмесине фааль суретте арекет этмек.

8. Тарихий топонимикасынынъ тикленме меселелери боюнджа теклифлерни ишлеп чыкъармакъ ве амельге кечирильмесинде фааль иштирагъыны девам этмек.

9. Къырымнынъ тарихий вариети ве къырымтатар медениет меркезлеринден бири олгъан, къырымтатар халкъынынъ озюне хас чизгилерини ифаде эткен ве онынъ бирликке ынтылышларыны бирлештирген муим объекти олгъаныны козьде тутып, Багъчасарай сарай-парк комплексини (Хансарай) тиклемек ве инкишаф эттирмек боюнджа ильк невбеттеки кескин меселелерни чезмек ичюн тедбирлернинъ амельге кечирильмесини фааль суретте талап этмек.

10. Шахсий мескен къуруджылыгъы ичюн топракъ къысымларыны айырмакъ къырымтатарларнынъ къануний талапларыны темин этильмесине ярдым этмек.

11. Къырым Джумхуриети ве Севастополь шеэри топрагъында аньаневий конфессияларынынъ инкишафы ве фаалиети ичюн айны шараитлерни яратмакъ, динлерара тартышмаларына себеп олгъан чешит малюмат ве идеологик фаалиетининъ кенълешмесине ёл бермемек боюнджа тедбирлер ишлеп чыкъарылмасында ве къабул этильмесинде иштирак этмек.

12. 2016 сенеси январь 16-да олып кечкен «Къырым мусульман уммети бирлигине янъы чагъырышлар» къырымтатар диний эрбаплары ве джемаат тешкилятлары Бутюнкъырым конференция резолюциясына къол тутмакъ, Къырым мусульманларнынъ Муфтийи ве Къырым Джумхуриети ве Севатополь шеэри мусульманларнынъ Диний идаресине эр тарафлама дестек косьтермек, эм Къырымда, эм де онынъ сынъырларындан тыш Къырым мусульманларынынъ мувазиен Муфтиятыны къурмакъ арекетлерни такбих этмек, ерли диний джемиетлеринен бирликте чешит тарикъатчылыкъ тешкилятларнынъ кенъишленмесине къаршы турмакъ, къырымтатар эалиси ве хусусан яшлар арасында анълатма ишлерни алып бармакъ.

13. Къырымтатарлар арасында аньаневий спорт чешитлери ве умумен спортнынъ инкишафы, шахсиетнинъ эр тарафлама аэнкли илерилемек ве беден азырлыгъында эмиетини юксельтмек, сагълам омюр тарзыны рагъбетлештирмек ве беден тербиеси ве спорт саасында программаларнынъ амельге кечирильмесине дестек косьтермек.

14. Ватангъа севги, миллий ахлякъ, озь аньанелер ве адетлерине урьмет рухунда къырымтатар балалар ве яшларны ватанперверлик тербиесине ёлланылгъан тедбирлерни тешкилятландырмакъ ве оларда иштирак этмек.

15. "Миллет" къырымтатар джемаат телерадиокомпаниясынынъ тикленмеси ве инкишафыны дестеклемек, онынъ миллий имидж оларакъ шекилленмесинде фааль суретте иштирак этмек.

Бу программа тек декларация оларакъ сайылмаз, онынъ тешкиль миссиясы ве тефеккюр арекет тарзы такъдим этмек ынтылышлары косьтерильгендир. Бу программа, Къырымда, озь тарихий ватанында, яшагъан къырымтатар миллетининъ меракълары ве онынъ келеджеги озь менфаатларындан устюн кельген, фикир эткен ве месулиетли инсанларына эсаслангъандыр. Программа этрафтаки акъикъат черчевесинде, къырымтатар миллети янъы шараитлерде къыскъа вакъыт девамында озюни къорума семерели механизмлер ве илеридеки инкишафы ичюн къавий темель къоймасына ярдымджы олгъан сиясий ираде ве гражданлыкъ фааллигининъ юксек севиеде акс этильмесине чагъыра.

2016 сенеси апрель 16-да

Акъмесджит шеэринде

Къырымтатар халкъынынъ

"КЪЫРЫМ" регионара

джемаат арекетининъ

III Къурултайында къабул этильди